Jak dbać o saunę, żeby służyła latami - pielęgnacja drewna i wnętrza
Sauna nie jest wymagająca, ale ma jedną zasadę nadrzędną: drewno musi po każdym użyciu wyschnąć. Większość problemów, czyli ciemne plamy, nieprzyjemny zapach, pękanie i pleśń, bierze się z wilgoci, która zostaje w środku, albo z niewłaściwej chemii użytej do sprzątania. Poniżej konkretny plan, który nie zajmuje dużo czasu.
Ogólne zasady dotyczą większości saun domowych. Szczegóły, takie jak dopuszczalne środki czy częstotliwość przeglądu pieca, zawsze sprawdzaj w instrukcji producenta swojej sauny.
Po każdym użyciu: wysuszyć i przewietrzyć
To najważniejszy nawyk i kosztuje najmniej wysiłku.
- Po wyłączeniu pieca zostaw drzwi uchylone lub otwarte, aż wnętrze przestygnie i wyschnie. Przy saunie wewnątrz domu pomaga też otwarcie okna w pomieszczeniu obok.
- Nie zamykaj mokrej sauny "na noc". Zamknięta wilgoć to najprostsza droga do pleśni i kwaśnego zapachu.
- Wynieś ręczniki, maty i wiaderko z chochlą. Nie suszymy ich w środku.
- Jeśli używasz ławek z oparciami lub podgłówków, które da się zdjąć, odstaw je tak, by powietrze miało do nich dostęp ze wszystkich stron.
- Siadaj i kładź się na ręczniku. Pot i zabrudzenia mogą zostawiać ciemne ślady na ławkach, a ręcznik chroni drewno i ułatwia późniejsze czyszczenie.
Raz w tygodniu lub co kilka użyć: lekkie czyszczenie
- Zetrzyj ławki, oparcia i podłogę wilgotną, dobrze wyżętą ściereczką, najlepiej z czystą wodą. Potem zostaw saunę otwartą do wyschnięcia.
- Zamiatanie lub odkurzanie podłogi usuwa piasek i okruchy, które potem ścierają drewno i kratkę ściekową, jeśli ją masz.
- Jeśli podłoga jest z płytek lub kratek, wyjmij je i wysusz od spodu.
Co robić z plamami i zapachem
Drewno w saunie zwykle nie jest lakierowane ani malowane od środka, więc czyszczenie ma być łagodne.
- Jasne zabrudzenia i ślady potu usuwa często delikatne szlifowanie ławek drobnoziarnistym papierem, zawsze zgodnie z kierunkiem włókien. Po szlifowaniu zetrzyj pył wilgotną szmatką i wysusz.
- Do mycia używaj łagodnych środków, a najlepiej tych, które producent sauny wprost dopuszcza. Unikaj silnych detergentów, wybielaczy, rozpuszczalników i środków o intensywnym zapachu. Drewno chłonie zapachy, a po nagrzaniu mogą one wracać.
- Nie stosuj lakierów, farb ani impregnatów, które nie są przeznaczone do wnętrza sauny. Nagrzewają się, mogą wydzielać zapach i powodować poparzenia przy kontakcie ze skórą.
- Do zapachu i dezynfekcji nie traktuj wnętrza jak łazienki: lepiej częściej wietrzyć niż "przykrywać" zapach chemią.
Raz w miesiącu: sprawdź drewno i wyposażenie
- Obejrzyj ławki i ściany. Drobne pęknięcia wzdłuż włókien są w drewnie normalne i wynikają z jego pracy przy zmianach temperatury i wilgotności. Zwróć uwagę na pęknięcia głębokie, odspojone fragmenty i ostre drzazgi.
- Sprawdź łby wkrętów i gwoździ na ławkach i oparciach. Metal nagrzewa się mocniej niż drewno, więc wystający łeb może poparzyć. W saunach zwykle stosuje się ukryte mocowania lub zagłębione łby, więc jeśli coś wystaje, zgłoś to wykonawcy.
- Zajrzyj w narożniki, pod ławki i za oparcia. Tam najpierw pojawia się wilgoć i ciemne naloty.
- Sprawdź oświetlenie: osłony lamp, kable i oprawy przeznaczone do sauny. Nie dotykaj instalacji elektrycznej mokrymi rękami.
Piec: kontrola i kamienie
Piec to element, który wymaga najwięcej uwagi, bo od niego zależy bezpieczeństwo.
- Sprawdzaj wzrokowo obudowę pieca, osłonę i odstęp od drewna. Nic nie powinno stać blisko pieca ani leżeć na nim.
- W piecach z kamieniami przeglądaj ich stan. Z czasem kamienie pękają, kruszą się i słabiej oddają ciepło. Układaj je zgodnie z instrukcją pieca, bez zbyt ciasnego upychania, żeby powietrze mogło krążyć.
- W piecach elektrycznych zwróć uwagę na stan grzałek i sterownika. Przy niepokojących objawach (dziwny zapach, iskrzenie, piec nie grzeje równomiernie, wybija zabezpieczenie) przerwij korzystanie z sauny.
- Przeglądy instalacji elektrycznej lub, w przypadku pieca opalanego drewnem, komina i przewodów spalinowych zleca się osobom z odpowiednimi uprawnieniami. Nie rób ich samodzielnie.
Raz w roku: większy przegląd
Raz na jakiś czas warto poświęcić saunie dłuższą chwilę.
- Dokładne mycie i szlifowanie ławek oraz oparć tam, gdzie drewno ściemniało lub stało się szorstkie. Producenci podają różne częstotliwości gruntownego mycia (Harvia: co najmniej co 6 miesięcy albo 1-3 razy w roku w saunie rodzinnej), więc trzymaj się instrukcji swojej sauny.
- Przełożenie kamieni (Harvia: co najmniej raz w roku, częściej przy częstym użytkowaniu) oraz wymiana popękanych lub rozpadających się, zgodnie z zaleceniami producenta pieca.
- Kontrola uszczelnień drzwi, szyby i przejść instalacji. Zużyte uszczelki i pęknięcia powodują ucieczkę ciepła i wilgoci.
- Sprawdzenie wentylacji: czy otwory nawiewne i wywiewne są drożne i nie są zastawione.
- Przegląd instalacji elektrycznej i, jeśli dotyczy, przewodu kominowego wykonany przez uprawnioną osobę (Prawo budowlane wymaga kontroli przewodów kominowych co najmniej raz w roku, a badania instalacji elektrycznej w budynku co najmniej raz na 5 lat; w saunie warto sprawdzać instalację częściej).
- Przejrzenie drzwi i zawiasów, klamek i zatrzasków. Drzwi sauny powinny dać się otworzyć od środka bez wysiłku.
Czego unikać
- Zamykania mokrej sauny po użyciu.
- Silnej chemii, wybielaczy i aerozoli w środku.
- Lakierów i farb nieprzeznaczonych do sauny.
- Suszenia ubrań, ręczników i butów na piecu lub w jego pobliżu. To zagrożenie pożarowe.
- Ignorowania zapachu spalenizny, przegrzania lub wyskakujących zabezpieczeń.
- Samodzielnych przeróbek pieca i instalacji elektrycznej.
Gdy sauna stoi w ogrodzie lub w zimie
Sauna ogrodowa jest bardziej narażona na wilgoć z zewnątrz. Po opadach i zimą warto częściej sprawdzać elewację, dach, okapy i miejsca styku z podłożem. Jeśli sauna jest nieużywana przez dłuższy czas, zostaw ją wywietrzoną i suchą, a przed pierwszym uruchomieniem po przerwie obejrzyj piec, kable i wnętrze. Zalecenia dotyczące zabezpieczenia elewacji zewnętrznej zależą od materiału, z którego sauna jest wykonana, więc trzymaj się instrukcji producenta.
Podsumowanie
Pielęgnacja sauny sprowadza się do kilku nawyków. Wietrz i susz po każdym użyciu, korzystaj z ręcznika, myj łagodnie, raz w miesiącu obejrzyj drewno, wkręty i oświetlenie, a raz w roku zrób dokładniejszy przegląd z kontrolą pieca i wentylacji. Instalację elektryczną lub przewód kominowy zawsze zostaw osobie z uprawnieniami.
Jeśli planujesz domową saunę i chcesz wiedzieć, co zrobić już na etapie projektu, żeby jej późniejsza obsługa była prosta, zadzwoń pod numer 77 30 844 744 lub napisz na kontakt@all-house.pl. Porozmawiamy o Twoim miejscu i potrzebach.